Relative Clauses (Dilbilgisi)
Relative Clauses (İlgi Cümlecikleri), Türkçedeki sıfat cümleleri veya -en / -an eki alan sıfat fiil yapılarının İngilizce karşılığıdır. Bir ismi nitelemek, tanımlamak veya hakkında ek bilgi vermek amacıyla kullanılırlar. Ana cümlenin içindeki bir isme bağlanarak cümleleri daha akıcı, zengin ve ayrıntılı hale getirirler. Bu yapılar İngilizce dilbilgisinde hem yazılı hem de sözlü iletişimde anlatım bozukluklarını önlemek ve cümleleri birbirine bağlamak için kritik bir öneme sahiptir.
- Relative Clauses Temel Kavramları ve Yapısı
Relative Clauses yapıları temel olarak iki gruba ayrılır: Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı İlgi Cümlecikleri) ve Non-Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı Olmayan İlgi Cümlecikleri). Her iki türün kullanımı, noktalama işaretleri ve cümleye kattığı anlam birbirinden farklıdır.
Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı İlgi Cümlecikleri)
Bu cümleecikler, nitelendirdikleri ismin kim veya ne olduğunu anlamak için kesinlikle gereklidir. Eğer bu cümle cümleden çıkarılırsa, cümlenin ana anlamı belirsizleşir veya eksik kalır. Bu tür cümlelerde kesinlikle virgül kullanılmaz.
Örnek: The man who lives next door is a famous doctor. (Yandaki evde yaşayan adam ünlü bir doktordur.)
Açıklama: "Who lives next door" kısmı, hangi adamdan bahsettiğimizi anlamamız için zorunludur. Virgül kullanılmaz.
Non-Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı Olmayan İlgi Cümlecikleri)
Bu cümleecikler ise nitelendirdikleri isim hakkında fazladan, ekstra bilgi verirler. Ancak bu bilgi cümlenin temel anlamını değiştirmek veya hangi varlıktan bahsedildiğini ayırt etmek için şart değildir. Bu tür cümleler her zaman virgül (,) ile ayrılır.
Örnek: My grandfather, who is eighty years old, still runs every marathon. (Seksen yaşında olan büyükbabam, hala her maratonu koşar.)
Açıklama: Büyükbabamın seksen yaşında olduğu bilgisi ekstra bir detaydır. Cümleden çıkarılsa bile kimden bahsedildiği gayet açıktır.
- Kullanılan İlgi Zamirleri (Relative Pronouns) ve Yerleri
İngilizcede bir ilgi cümlesi oluştururken doğru zamiri seçmek, nitelenen ismin insan, hayvan, eşya, yer, zaman veya sahiplik bildirmesine bağlıdır.
Who: Sadece insanlar için kullanılır ve özne konumundadır.
Örnek: The student who won the prize studies very hard.
Whom: Sadece insanlar için kullanılır ancak nesne konumundadır. Günlük konuşma dilinde genellikle "who" veya "that" tercih edilir, ancak resmi dilde "whom" kullanılır.
Örnek: The woman whom you met at the conference is our new manager.
Which: Hayvanlar, nesneler ve cansız varlıklar için hem özne hem de nesne konumunda kullanılır.
Örnek: The car which I bought last week broke down yesterday.
That: Hem insanlar hem de hayvanlar/nesneler için kullanılabilir. Genellikle Defining (tanımlayıcı) cümlelerde "who" ve "which" yerine gayriresmi dilde sıklıkla tercih edilir. Ancak Non-Defining cümlelerde asla kullanılmaz.
Örnek: This is the best movie that I have ever watched.
Whose: Sahiplik (aitlik) bildirir. Hem insanlar hem de cansız varlıklar için "whose" zamiri kullanılır (Türkçedeki -in / -ın anlamını verir).
Örnek: I met a artist whose paintings are exhibited worldwide.
Where: Yer ve mekan bildiren isimleri nitelemek için kullanılır.
Örnek: This is the house where I was born and raised.
When: Zaman bildiren kelimeleri nitelemek için kullanılır.
Örnek: I will never forget the day when I graduated from university.
- Özne ve Nesne Konumundaki Kullanım Farklılıkları
Relative Pronoun zamirlerinin cümlede üstlendiği görev (özne mi yoksa nesne mi olduğu) cümlenin yapısını doğrudan etkiler.
Özne Konumunda (Subject Pronouns)
Eğer ilgi zamirinden hemen sonra bir fiil geliyorsa, o zamir özne konumundadır. Bu durumda zamirler kesinlikle atlanamaz (omitted).
Örnek: The dog that bit the postman belongs to our neighbor. ("That" kelimesinden hemen sonra "bit" fiili gelmiştir.)
Nesne Konumunda (Object Pronouns)
Eğer ilgi zamirinden hemen sonra bir özne ve ardından fiil geliyorsa, o zamir nesne konumundadır. Defining (tanımlayıcı) cümlelerde nesne konumundaki ilgi zamirleri genellikle konuşma dilinde düşürülebilir (atlanabilir).
Örnek: The book (which/that) you lent me was fascinating. ("You" öznesi "lent" fiilinden önce gelmiştir, bu yüzden "which" veya "that" kelimeleri kaldırılabilir.)
- Preposition (Edat) Kullanımı ve Konumu
Relative Clauses yapılarında edatların (in, on, at, with, about vb.) konumu, cümlenin resmiyet derecesine göre değişiklik gösterir.
Günlük ve Esnek Kullanım (Edat Sonda)
Günlük konuşma dilinde edat, genellikle ilgi cümlesinin en sonunda yer alır. Bu durumda "whom" yerine "who" veya "that" kullanılabilir ya da zamir tamamen düşürülebilir.
Örnek: The man whom I was talking about is my uncle. (Resmi)
Örnek: The man I was talking about is my uncle. (Günlük / Doğal)
Resmi Kullanım (Edat Başta)
Resmi yazışmalarda veya akademik metinlerde edat, ilgi zamirinin (whom veya which) önüne getirilir. Bu durumda "that" veya "who" kullanılamaz, sadece "whom" (insanlar için) veya "which" (nesneler için) tercih edilir.
Örnek: The house in which they live was built a century ago.
Örnek: The scientist about whom everyone was talking published a groundbreaking paper.
- İleri Düzey İpuçları ve Sık Yapılan Hatalar
Relative Clauses konusunu tam anlamıyla kavramak için şu yaygın hatalara ve detaylara dikkat etmek gerekir:
That ile İlgili Yanılgılar: "That" zamiri her yerde kullanılmaz. Özellikle virgüllü yapılarda (Non-Defining) ve edatın hemen ardından gelen konumlarda "that" kullanmak büyük bir dilbilgisi hatasıdır.
Yanlış: Ankara, that is the capital of Turkey, is a crowded city.
Doğru: Ankara, which is the capital of Turkey, is a crowded city.
Gereksiz Zamir Tekrarı: İlgi cümlesi içinde nitelenen ismi tekrar eden zamirleri (him, it, them vb.) kullanmaktan kaçınılmalıdır çünkü ilgi zamiri zaten o ismin yerini tutmaktadır.
Yanlış: This is the computer which I bought it yesterday.
Doğru: This is the computer which I bought yesterday.
Whose ve Who's Karışıklığı: "Whose" sahiplik bildirirken, "who's" ifadesi "who is" veya "who has" kalıbının kısaltmasıdır. Yazım kurallarına dikkat edilmelidir.