Noun Clauses Nedir?
Noun Clauses (isim cümlecikleri), cümle içinde isim gibi görev yapan yan cümleciklerdir. Tek bir kelimelik isim yerine bir cümle yapısının kullanılmasıyla oluşurlar. Bir noun clause kendi içinde özne ve yüklem bulundurur ancak bütün olarak cümlede bir isim gibi değerlendirilir. YDS ve e-YDS’de özellikle uzun akademik cümleleri anlamada, cümle tamamlama sorularında, cloze testlerde ve okuma parçalarında önemli bir yapıdır.
Temel mantık:
Noun Clause = Özne + Fiil içeren yan cümle → Cümlede isim görevi görür.
Örneğin:
I know the answer. (Cevabı biliyorum.)
I know what the answer is. (Cevabın ne olduğunu biliyorum.)
İlk cümlede nesne görevinde bir isim vardır. İkinci cümlede ise aynı görevi bir noun clause üstlenmiştir.
Noun Clause Türleri
Noun clause’lar genellikle üç temel yapı ile başlar:
1. That Clauses
“That” ile başlayan noun clause’lar genellikle bir düşünceyi, bilgiyi, gerçeği veya iddiayı ifade eder.
Yapı:
Subject + Verb + that + Subject + Verb
Örnek:
I believe that he is honest.
(Onun dürüst olduğuna inanıyorum.)
Burada “that he is honest” bölümü believe fiilinin nesnesidir.
That clause farklı görevlerde kullanılabilir:
Özne Görevi
That ile başlayan yapı cümlenin öznesi olabilir.
That she won the competition surprised everyone.
(Onun yarışmayı kazanması herkesi şaşırttı.)
Burada “That she won the competition” bütün olarak özne görevindedir.
Uzun özne yapıları İngilizcede genellikle it kullanılarak daha doğal hâle getirilir:
It surprised everyone that she won the competition.
Nesne Görevi
En yaygın kullanım nesne görevidir.
They think that the project will succeed.
(Onlar projenin başarılı olacağını düşünüyor.)
Think, believe, know, say, claim, suggest, explain gibi fiillerden sonra that clause sık görülür.
Nesne görevindeki that bazı durumlarda düşebilir:
I think that he is right.
I think he is right.
İki kullanım da doğrudur. Ancak akademik ve resmî cümlelerde that kullanımı daha belirgindir.
2. Wh- Clauses
What, who, where, when, why, how gibi soru kelimeleriyle başlayan noun clause’lara wh- clauses denir.
Bu yapılarda gerçek bir soru sorulmaz. Soru kelimesi, cümle içinde isim görevi yapan bir yapı oluşturur.
Önemli kural:
Noun clause içinde soru cümlesi düzeni değil, normal cümle düzeni kullanılır.
Yanlış:
I don’t know where is he.
Doğru:
I don’t know where he is.
Çünkü noun clause içinde yapı:
Subject + Verb
şeklindedir.
Örnekler:
I understand what you mean.
(Ne demek istediğini anlıyorum.)
She explained why the machine failed.
(Makinenin neden bozulduğunu açıkladı.)
We cannot decide where we should go.
(Nereye gitmemiz gerektiğine karar veremiyoruz.)
3. If / Whether Clauses
If ve whether, “olup olmadığını” anlamı veren noun clause yapılarında kullanılır.
Örnek:
I wonder if he will come.
(Onun gelip gelmeyeceğini merak ediyorum.)
She asked whether the information was correct.
(Bilginin doğru olup olmadığını sordu.)
Ancak YDS’de if ve whether ayrımı sık sorulan noktalardan biridir.
Whether şu durumlarda tercih edilir:
- Cümlenin başında noun clause kullanılıyorsa
- Bir edattan sonra geliyorsa
- Whether or not yapısı kullanılıyorsa
- Whether + to V yapısı varsa
Örnek:
Whether he accepts the offer is unknown.
(Teklif kabul edip etmeyeceği bilinmiyor.)
I am not sure about whether he will join us.
(Onun bize katılıp katılmayacağından emin değilim.)
Noun Clause’ların Cümledeki Görevleri
Noun clause’lar temel olarak şu görevlerde bulunabilir:
Özne
What he said was surprising.
(Onun söylediği şey şaşırtıcıydı.)
Nesne
I know what happened.
(Ne olduğunu biliyorum.)
Tamamlayıcı
The problem is that we lack time.
(Sorun, zamanımızın olmamasıdır.)
Edat Nesnesi
They talked about what they had seen.
(Ne gördükleri hakkında konuştular.)
Çözümlü Örnek 1
Soru:
I cannot understand ______ the company decided to change its policy.
A) why
B) why did
C) did why
D) that why
Çözüm:
Boşluktan sonra “the company decided” şeklinde normal cümle yapısı vardır. Anlam “şirketin neden politikasını değiştirdiğini anlayamıyorum” şeklindedir. Noun clause içinde soru devriği yapılmaz. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cümle:
I cannot understand why the company decided to change its policy.
Çözümlü Örnek 2
Soru:
______ the research findings are reliable remains uncertain.
A) If
B) Whether
C) That
D) What
Çözüm:
Boşluk cümlenin başında özne görevindedir. “Bulguların güvenilir olup olmadığı” anlamı gerekir. If cümlenin başında noun clause başlatamaz. Bu nedenle doğru cevap Whether olur.
Doğru cümle:
Whether the research findings are reliable remains uncertain.
Sık Hatalar
1. Noun clause içinde soru düzeni kullanmak
Yanlış:
I don’t know what does he want.
Doğru:
I don’t know what he wants.
2. If ve whether kullanımını karıştırmak
If her yerde kullanılamaz. Özellikle cümle başında ve edattan sonra whether tercih edilir.
3. Noun clause ile relative clause’u karıştırmak
Noun clause cümlede isim görevi görür.
I know what he bought.
(Relative clause değil, nesne görevindeki noun clause)
Relative clause ise bir ismi niteler:
The book that I bought is expensive.
(Burada that, book kelimesini açıklamaktadır.)
4. Fiil uyumunu yanlış yapmak
Noun clause özne olduğunda ana fiil genellikle tekil kabul edilir.
What he says is important.
What he says are important. (Yanlış)
Sınav İpucu
YDS ve e-YDS’de noun clause sorularında önce boşluğun cümlede hangi görevi yaptığını belirleyin. Boşluk bir isim gibi davranıyorsa noun clause ihtimali yüksektir. Daha sonra bağlacın anlamını kontrol edin.
En kritik üç nokta:
- Noun clause içinde kesinlikle soru devriği yapılmaz.
- That, düşünce ve bilgi aktarımında çok kullanılır.
- If ve whether ayrımında cümlenin konumuna dikkat edilir.
Özellikle okuma parçalarında “what is important is”, “it is believed that”, “the fact that”, “whether or not” gibi kalıpları hızlı tanımak metni daha kolay anlamayı sağlar.